Онангизни ҳурмат қилинг, азизлар! Энг аввало, онангизга, онангизга, онангизга кейин отангизга яхшилик қилинг. (Ҳадисдан)

- Ойи, уйимиз қишлоқнинг чеккасида овлоқ жойда бўлганлиги учун тунлари қўрққанимдан ухламай чиқаман. Агар рози бўлсангиз, эрим келгунча уйингизга кўчиб борсам дейман.
Туман марказидан ўн чақирим узоқликда жойлашган қишлоқда яшовчи қизи Санамнинг илтижоли гапи очиғи, онаизорнинг юрак-бағрини эзиб юборди. Нима дейишга ҳам ҳайрон, боши қотган. Агар рози бўлса, у томонда қайнона-қайнотаси бор. Ахир ҳар бир она қиз узатаётганда борган жойингда тош бўлгин, қизим дейди-ку. Бироқ бундай ўйлаб қарайдиган бўлса қизига ҳам осон эмас. Мана бир неча йилдирки, эри хорижга кетиб аҳён-аҳёнда пул жўнатиб туради. Эндигина етти ёшга тўлган катта ўғли Азимжон нуқул отасини сўрагани-сўраган. Кичиги Фарруҳ бўлса икки ёшга тўлди. У ҳали отасини кўрмаган. Санам ҳомиладор бўлган пайтга хорижга кетганди.
- Менку, вафосиз   эрнинг дастидан беш боламни қийналиб боқдим. Яхшиямки техникумни битирган эканман, шу касбим туфайли озми, кўпми тирикчилигим ўтди, - деб кўнглидан ўтказди онаизор.
Ҳар йили янги ўқув йили бошланиши арафасида Гуласалнинг ташвиши кўпаярди. Ахир беш боласига мактаб учун янги ки- йим-кечак олиб бериши керак. Ана шу пайт-ларда у фермерлар билан келишиб ғўза чопиғига қарашар, айрим ҳолларда эса қўшниларнинг ҳовлисидаги бедаларини ўриб, рўзғорга ишлатарди. Қиз бола ўз уйига меҳмон, катта қизини бир амаллаб узатдию, аммо қарздан боши чиқмай қолди. Бу ҳам майли, куёв йигитнинг қўлида бирор ҳунари бўлмаганлиги дард устига чипқон бўлди. Эр ишсиз, хотин ишсиз бўлгандан кейин оилани ким боқади? Яхшиямки, куёвнинг ота-онаси пенсия олади. Бўлмаса уларнинг ҳоли не кечарди?
Гуласал шунда адашганлигини ҳис қилди. Оғайнилари бу катта қизинг, қўлида ҳунари бор, касби бор, ўқиганига бер деганида ўз билганидан қолмай бир танишининг гапи билан ҳозирги куёвига узатганди. Куёв томон ночорроқ бўлганлиги боис тўйдаги асосий харажатлар келиннинг зиммасига тушди. Бир амаллаб қарзларини тўлади. Бироқ яна уч қизининг бўйи етиб қолган. Уйдан ҳар куни совчилар аримайди. Бири кетиб, бири келади. Негаки, қийинчилик билан бўлса-да онаизор қизларини ўқитди. Ҳозир туман марказидаги ташкилотларда ишлашмоқда. Қайси куни ўзларига яқин жойдан келган совчиларга розилик бериб юборди. Сабаби бу оилани яхши билганлиги, ҳатто йигитни танигани, унинг олий маълумот олиб нуфузли бир ташкилотда ишлаётганлиги туфайли шундай қилди. Бундан ташқари, қизи у йигит билан учрашиб, гаплашди. Қисқаси бир-бирларига маъқул келишганлиги учун шундай йўл тутди. Агар қизи рози бўлмаганда бундай йўл тутмасди. Гуласалнинг ўзи олдин кўрмаган, билмаган кишига турмушга чиқиб бир умр қийналди. Бошида эри бўла туриб, болаларини ўзи вояга  етказди. Чунки эри болаларни дунёга келтириб, ўзи бошқа аёлга ўйланиб кетган, бошқа шаҳарда яшарди. Шундай бўлсада, Гуласал қизларига эрини ёмонламас, эр ярим пир деган нақлга қатъий амал қилар, бу ҳақда  гап очилганда, болаларига ёмонламасдан, яхшилаб у   сенларнинг оталаринг, ҳурмат қилинг-лар дерди. Шундай дерди-ю, ич-ичидан алами келарди. Хотинини, ойдай қизларини   ташлаб кетган отани ҳурмат қилиб бўларканми, дерди ўзига ўзи. 
Шу пайтда телевизорда Республика ички ишлар вазирлигининг тезкор хабарлар кўрсатуви бошланди. Гуласал бу кўрсатувнинг доимий мухлиси. Телевизорнинг овозини  кўтарди. Экранда куч-қувватга тўлган уч йигит юзларига  ниқоб тақиб кечаси чекка қишлоқдаги бир хонадонга   кириб уй эгаларини қўл-оёқларини боғлаб, калтаклаб пул талаб қилгани, пулларини олиб кўздан ғойиб бўлганини, кўп ўтмай ўғрилар топилганини кўрсатишди. Шу топда Гуласалнинг кўз ўнгида қизи Санамнинг уйига ўғрилар бостириб кириб уни қийнаётган манзара пайдо бўлди. Сесканиб кетди. Рўзадор бўлса-да, дам олмай қизининг қишлоғи томон йўлга тушди…
Онасининг айни иссиқ туш пайти келгани қизи Санамни ажаблантирди. 
- Ойи, тинчликми? Келаман деб телефонда айтмаган эдингизку, - деди.
- Тинчлик қизим, бироз дам олайлик, ке-йин ҳаммамиз уйимизга кетамиз. Зарур бўлган кийим-кечакларингни олинглар, - деди онаизор кўзларидан ёшни яширишга уриниб.
- Хўп ойижон, - Санам шундай дедию, онасини бағрига босиб, юзларига юзини қўйди. - Сиз дунёда энг яхши онасиз, - деди-ю, нариги хонага ўтиб кетди. 
Шундаймикин-а? Яхши она бўла олдим-ми қизларимга. У ичидан шу саволларни ўзига берар, бироқ  елкасидан тоғ ағдарилгандек эди…